Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen yazmak iyi olur, zira bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır zira kalabalık ortamlarda ince notalar çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır ve yorumlar birbiriyle destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ve net başlar elbette bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat çoğu zaman bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ve notalar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınan yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme verir. Bölümlerin sınırı çoğu zaman net olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Art arda nefes almak sıcaklığı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha okunur hâle getirir mutlaka aynı ışık ile sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif notayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda yer alır hem de ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan ondalık notlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle kullanılan değerdir, çünkü dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış hattının eşit ilerlemesini da izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma hızı de aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde duman daha serin gelir ama aromalar sonradan belirir ve bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur yapar ama gücünü düşürmez tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı not defterine yazmak unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi sonra kalını içmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki his ile burnun yakaladığı koku oysa ikisi birbirini besler ama aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı yazmak iyi olur bu ayrım başta önemsiz gelse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir nefes kokuyu daha zengin açar. Robusto formunda puro gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı geçirir hızlı bir nefes de ince notaları siler. Güç dilde zayıf fakat koku tarafında yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda burundan algılanan notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün arasında deneme yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir damak en güçlü aromayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır ve aroma algısını düşürür. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında yanış hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir notasını hızla gösterip sona erer zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe tat katmanı daralır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir yargı vermez yani her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk adı ve not deftere yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan çok sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap kokusu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin damaktaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk de notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme etmek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını net verebilir örneğin sert bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu güçlü tutar üstelik ağır bir duman aromasız da kalabilir. Yani hafif içimli bir puro yüksek lezzet verebilir tersi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında aroma ayrımı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve düzenli not tutmayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını de deftere eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır hem de lezzet silikleşir sıcaklık ise yaprağın yanma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net okunur değerlendirme anı seçerken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla odadaki nem ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada duman birikirse ikinci çubuğun aroması yanlış algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar çok sertse kül yapısı şaşar.